Wniosek o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – jak złożyć

Przypominamy, że wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wraz z niezbędnymi załącznikami można złożyć osobiście, przesłać pocztą (rekomendujemy list polecony, najlepiej z potwierdzeniem odbioru) lub drogą elektroniczną (przez ePUAP).

Wiemy, że niektóre poradnie wprowadziły dodatkowe procedury dot. składania wniosków, które zakładają konieczność specjalnego spotkania z psychologiem, dyrektorem, wypełnianie wniosku obowiązkowo w obecności pracownika poradni czy złożenie go w bardzo określonym terminie.W nielicznych placówkach sam formularz takiego wniosku nie jest dostępny „od ręki” w siedzibie, nie ma też możliwości pobrania go ze strony internetowej placówki. Z drugiej strony wymaga się, aby wszystkie opinie, zaświadczenia były przygotowane na drukach z tej konkretnej poradni.

Nie jest konieczne składanie wniosku o orzeczenie na jakimś specjalnym druku, przepisy nie zawierają obowiązującego wzoru takiego druku, zawierają katalog informacji, jakie wniosek powinien zawierać. Zaświadczenia i opinie specjaliści mogą napisać ręcznie, nawet na zwykłej kartce papieru. Żeby złożyć wniosek o orzeczenie, nie trzeba umawiać się na konkretny termin spotkania (za kilka tygodni), można przyjść i zostawić komplet dokumentów w sekretariacie (najlepiej na swojej kopii poprosić o potwierdzenie przyjęcia z datą). W razie problemów z przyjęciem, zawsze należy prosić o podanie podstawy prawnej. Można też uniknąć zbędnych dyskusji i wysłać wniosek (razem ze wszystkimi dokumentami) pocztą lub za pośrednictwem ePUAP. Poradnia będzie miała wtedy 30, maksymalnie 60 dni na wydanie orzeczenia.

Dowóz dziecka niepełnosprawnego do szkoły – decyduje rodzic!

Zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe (art. 32, art. 39), dzieci z niepełnosprawnościami mają prawo do bezpłatnego dowozu do przedszkola, szkoły, ośrodka oraz opieki w trakcie dowozu, a ich rodzice do zwrotu kosztów, jeżeli zapewniają dowóz we własnym zakresie.

To do rodzica należy decyzja, czy odda dziecko do dowozu zorganizowanego przez gminę, czy też będzie dowoził je samodzielnie i otrzymywał zwrot kosztów.

Przepisy obejmują:
  • dzieci objęte rocznym przygotowaniem przedszkolnym,
  • uczniów szkół podstawowych, gimnazjów, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność,
  • uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
  • uczniów szkół ponadpodstawowych z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia,
  • dzieci i młodzież z niepełnosprawnością sprzężoną, z których jedną jest niepełnosprawność intelektualna, korzystające z ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:
    a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnością sprzężoną, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,
    b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Dowóz gminny czy samodzielny? Decyduje rodzic!

Przepisy nakładają na gminy obowiązek dowozu lub zwrotu jego kosztów, jeżeli dowóz zapewniają rodzice. To do rodzica należy decyzja, czy odda dziecko do dowozu zorganizowanego przez gminę, czy też będzie dowoził je samodzielnie i otrzymywał zwrot kosztów. Samorząd nie może wymusić na rodzicach korzystania z dowozu zorganizowanego, a z drugiej strony nie może przerzucić obowiązku dowozu na rodzica.

Wykładnia wskazująca na wyłączne prawo rodzica o decydowaniu w tej kwestii jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego. Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, potrzymanym przez Naczelny Sąd Administracyjny :” (…) wykładnia językowa przepisu art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty wskazuje, że o wyborze rodzaju obowiązku spoczywającego na gminie w świetle tego przepisu decydują rodzice.” ( Wyrok NSA z 14 kwietnia 2005 r., sygn.OSK 1909/04).

Również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 31 marca 2017 r. (III SA/Łd 1054/16) wskazano, że:  „Wybór podmiotu realizującego transport ucznia pozostawiony został uznaniu rodziców w tym znaczeniu, że jeśli podejmą się dowozić ucznia we własnym zakresie, to gmina nie może przeciwstawić się temu rozwiązaniu, nawet gdyby miała zorganizowany transport i opiekę dla innych uczniów w takim samym stanie zdrowia i do tego samego lub bliższego ośrodka.” Taki pogląd został także ugruntowany w innych wyrokach sądów administracyjnych (WSA w Warszawie z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 614/07; WSA w Bydgoszczy z 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 1000/07; WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 211/08), oraz w uchwale Sądu Najwyższego z 17 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 133/10.

Telepraca, elastyczny czas pracy, praca z przerwami – nowe rozwiązania dla opiekunów dzieci i osób z niepełnosprawnością

Ustawa z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1076) zapewnia szereg rozwiązań, które mają ułatwić godzenie pracy zawodowej z opieką nad dzieckiem z niepełnosprawnością. Rodzic niepełnosprawnego dziecka może decydować o godzinach swojej pracy i miejscu jej wykonywania – jeżeli jego stanowisko na to pozwala.

Elastyczny czas pracy

Ustawa wprowadziła m.in. zmiany w kodeksie pracy, umożliwiające wykonywanie pracy w systemie przerywanego czasu pracy lub w ruchomym/ indywidualnym rozkładzie czasu pracy – jeżeli pozwala na to organizacja firmy i charakter obowiązków pracownika. Żeby skorzystać z tych ułatwień, pracownik powinien złożyć u pracodawcy odpowiedni wniosek.

Wymienione wyżej ułatwienia są dedykowane:

  • pracującym rodzicom dzieci posiadających orzeczenie o niepełnosprawności lub o umiarkowanym/ znacznym stopniu niepełnosprawności (po 16-tym roku życia),
  • pracującym rodzicom dzieci objętych programem „Za życiem”’,
  • pracującym rodzicom dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju (ważne: do tej pory wszelkie ułatwienia wiązały się z orzeczeniem o niepełnosprawności),
  • pracującym rodzicom, którzy spodziewają się dziecka, a ciąża jest powikłana (uprawnienia przysługują zarówno przyszłej mamie, jak i tacie).

Przykład: pan Maciej pracuje jako samodzielny informatyk i wychowuje z żoną syna z Zespołem Downa. Stan zdrowia chłopca wymaga częstych konsultacji lekarskich i zajęć rehabilitacyjnych, które odbywają się w różnych terminach. Tato może złożyć w swojej firmie wniosek o ruchomy rozkład pracy, tak aby dostosować godziny wykonywania obowiązków zawodowych do różnych godzin zajęć rehabilitacyjnych i wizyt u lekarzy. Jeżeli obowiązki służbowe pana Macieja nie są związane ze sztywnymi godzinami obsługi klientów czy terminami narzuconymi przez inne okoliczności, pracodawca powinien uwzględnić taki wniosek. Inaczej byłoby w sytuacji, gdyby tato pracował np. jako sprzedawca, którego czas pracy jest bezpośrednio związany z godzinami otwarcia małego sklepu lub księgowy, który musi w określonym terminie przygotować wypłaty.

Telepraca/ praca zdalna

Rodzic/ opiekun dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności, potrzebie WWRD lub posiadającego zaświadczenie „Za życiem” może złożyć również wniosek o pracę zdalną. I tak jak wskazano powyżej – pracodawca powinien ten wniosek zaakceptować, chyba że rodzaj wykonywanych obowiązków służbowych wymaga fizycznej obecności pracownika w siedzibie pracodawcy.